Trudna

Szlak Zapomnianych Dolin – Czarna Górna, Teleśnica i Daszówka

Szlak Zapomnianych Dolin to wymagająca, surowa i wybitnie krajoznawcza pętla górsko-historyczna prowadząca z Czarnej Górnej przez odosobnione doliny Bieszczadów Zachodnich i Parku Krajobrazowego Doliny Sanu.

Pobierz nawigację GPX

Plik do wgrania na nawigację rowerową lub zegarek GPS.

Pobierz plik GPX

Podstawowe informacje

Nazwa trasySzlak Zapomnianych Dolin – Czarna Górna, Teleśnica i Daszówka
Punkt startu/metyCzarna Górna (start/meta przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego)
Charakter trasypętla
Długość z GPX31.5 km
Przewyższenia z GPX+920 m / -920 m
Zakres wysokości421–689 m n.p.m.
Szacowany czas przejazdu3:30 – 5:00 godz. (w zależności od stanu nawierzchni i wilgotności gruntu)
Poziom trudnościTrudna
Rekomendowany rowerRower MTB, e-MTB (opony o szerokości min. 2.25” z głębokim klockiem bieżnika)
NawierzchniaAsfalt (drogi publiczne w Czarnej Górnej) ~10%; Utwardzone drogi szutrowe / stokówki leśne ~35%; Drogi gruntowe / leśne drogi zrywkowe (glina, koleiny, kamienie) ~55%.
MTBE-bike

Profil wysokościowy

Profil wysokościowy — Szlak Zapomnianych Dolin – Czarna Górna, Teleśnica i Daszówka

Mapa przebiegu trasy

Mapa przebiegu trasy — Szlak Zapomnianych Dolin – Czarna Górna, Teleśnica i Daszówka

Opis trasy

Szlak Zapomnianych Dolin to wymagająca, surowa i wybitnie krajoznawcza pętla górsko-historyczna prowadząca z Czarnej Górnej przez odosobnione doliny Bieszczadów Zachodnich i Parku Krajobrazowego Doliny Sanu. Trasa wznosi się na wysokość niemal 690 m n.p.m. i sprowadza do urokliwych zlewisk rzecznych nad zatoką Jeziora Solińskiego, łącząc trudny teren MTB (drogi leśne i zrywkowe z gliniastym podłożem) z bogatym tłem osadnictwa bojkowskiego, zniszczonego i wysiedlonego w trakcie Akcji H-T z 1951 roku.

Profil wysokościowy i charakterystyka nawierzchni

Syntetyczna struktura nawierzchni

Asfalt (drogi publiczne w Czarnej Górnej) ~10%; Utwardzone drogi szutrowe / stokówki leśne ~35%; Drogi gruntowe / leśne drogi zrywkowe (glina, koleiny, kamienie) ~55%.

Odcinek 1 (0,0 – 7,5 km

Czarna Górna ➔ Dolina Daszówki): Start przy kościele parafialnym pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawnej drewnianej cerkwi pw. św. Dymitra z 1834 r.) w Czarnej Górnej. Zjazd w dół sprowadza w cichą, zalesioną dolinę potoku Daszówka. Nawierzchnia przechodzi z asfaltu w szuter i utwardzony grunt; występują tu pierwsze lokalne brody i wilgotne odcinki.

Odcinek 2 (7,5 – 15,0 km

Dolina Teleśnicy i obniżenie pod zatokę): Ślad opada do najniższego punktu trasy (421 m n.p.m.), kierując się w dół doliny Teleśnicy w stronę zatoki Jeziora Solińskiego. Odcinek o znacznej wilgotności gruntu, z kałużami, koleinami oraz przejazdami przez spływy potoków.

Odcinek 3 (15,0 – 20,0 km

Wspinaczka nad Paniszczowem): Początek ciężkiego podjazdu po drogach zrywkowych. Szlak nie schodzi do dna wsi Paniszczów, lecz pnie się w górę i trawersuje wysokie leśne stoki po wschodniej stronie doliny Paniszczowa. Nawierzchnia gliniasto-kamienista o dużym nachyleniu.

Odcinek 4 (20,0 – 25,5 km

Odcinek wododziałowy nad Sokołową Wolą): Trasa przełęczami i grzbietami kieruje się na wschód, mijając od południa i południowego wschodu okolice Sokołowej Woli. Rejon ten pokonujemy wysokimi stokówkami leśnymi na wysokości ponad 650 m n.p.m. (z kulminacją 689 m n.p.m.). Surowy odcinek z dużą ilością zrywek i gliniastego błota.

Odcinek 5 (25,5 – 31,5 km

Zjazd masywem leśnym do Czarnej Górnej): Trasa po osiągnięciu kulminacji obniża się leśnym masywem w kierunku południowym. Szerokimi stokówkami leśnymi i utwardzonymi szutrami zjeżdżamy dynamicznie i płynnie prosto do Czarnej Górnej, gdzie na płytowym i asfaltowym finiszu zamykamy pętlę (31,5 km).

Szczegółowy przebieg trasy – opis etapowy

  1. 0,0 km – 7,5 km

    Odcinek 1: Czarna Górna – Dolina Daszówki

    Rozpoczęcie wycieczki przy kościele parafialnym pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawnej klasycystycznej cerkwi św. Dymitra) w Czarnej Górnej. Zjazd w dół sprowadza w cichą, zalesioną dolinę potoku Daszówka. Nawierzchnia sprawnie przechodzi z asfaltu w szuter i utwardzony grunt. Na tym etapie występują pierwsze brody i wilgotne, zacienione odcinki z bogatą roślinnością zanętową.

  2. 7,5 km – 15,0 km

    Odcinek 2: Dolina Teleśnicy i obniżenie pod zatokę

    Ślad opada do najniższego punktu trasy (421 m n.p.m.), kierując się w dół doliny Teleśnicy w stronę zatoki Jeziora Solińskiego. Jest to odcinek o znacznej wilgotności gruntu, biegnący leśnymi traktami z głębokimi kałużami, koleinami oraz przejazdami przez spływy potoków. Wymagana wysoka kontrola roweru i odporność na błotniste podłoże.

  3. 15,0 km – 20,0 km

    Odcinek 3: Wspinaczka nad Paniszczowem

    Początek ciężkiego podjazdu po drogach zrywkowych. Szlak nie schodzi do dna wsi Paniszczów, lecz pnie się w górę i trawersuje wysokie leśne stoki po wschodniej stronie doliny Paniszczowa. Nawierzchnia gliniasto-kamienista o dużym nachyleniu stanowi potężne wyzwanie kondycyjne.

  4. 20,0 km – 25,5 km

    Odcinek 4: Odcinek wododziałowy nad Sokołową Wolą

    Trasa przełęczami i grzbietami kieruje się na wschód, mijając od południa i południowego wschodu okolice Sokołowej Woli. Rejon ten pokonujemy wysokimi stokówkami leśnymi na wysokości ponad 650 m n.p.m. z kulminacją osiągającą 689 m n.p.m. Jest to surowy odcinek z dużą ilością leśnych zrywek i gliniastego błota.

  5. 25,5 km – 31,5 km

    Odcinek 5: Zjazd masywem leśnym do Czarnej Górnej

    Trasa po osiągnięciu kulminacji obniża się leśnym masywem w kierunku południowym. Szerokimi stokówkami leśnymi i utwardzonymi szutrami zjeżdżamy dynamicznie i płynnie prosto do Czarnej Górnej, gdzie na płytowym i asfaltowym finiszu zamykamy pętlę (31,5 km).

Przebieg trasy: Czarna Górna (start/meta przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego) – Dolina Daszówki – Teleśnica – Trawers nad Paniszczowem – Wododział nad Sokołową Wolą – Masyw leśny – Czarna Górna

Najważniejsze punkty na trasie

KmPunkt / miejscowośćZnaczenie
0,0 / 31,5 kmCzarna Górna – Kościół Podwyższenia Krzyża ŚwiętegoMOP Start/Meta / POI: Zabytkowy kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawna cerkiew greckokatolicka pw. św. Dymitra z 1834 r. z dzwonnicą), parking, tablice. (Współrzędne z GPX: 49.33320, 22.65810)
5,2 kmDolina DaszówkiPOI / Historia: Malownicza, zacieniona dolina potoku, obfita w wilgotny mikroklimat i ślady dawnego osadnictwa bojkowskiego. (Współrzędne z GPX: 49.34510, 22.62120)
11,5 kmObniżenie pod zatokę TeleśnicyPOI / Najniższy punkt: 421 m n.p.m. Odcinek przy obniżeniu zatoki Jeziora Solińskiego, przejazdy przez spływy potoków i brody. (Współrzędne z GPX: 49.36210, 22.58900)
18,2 kmLeśny Trawers nad PaniszczowemPOI / Teren: Wymagający podjazd po leśnych drogach zrywkowych wzdłuż wschodnich stoków doliny Paniszczowa. (Współrzędne z GPX: 49.35120, 22.59800)
23,8 kmKulminacja Wododziałowa nad Sokołową WoląPOI / Peak: Najwyższy punkt (689 m n.p.m.). Wysokie stokówki leśne na wododziale, surowy klimat leśnej puszczy. (Współrzędne z GPX: 49.33890, 22.61200)
28,5 kmMasyw leśny – Zjazd do Czarnej GórnejPOI / Zjazd: Utwardzona stokówka leśna sprowadzająca dynamicznie bezpośrednio do Czarnej Górnej. (Współrzędne z GPX: 49.32900, 22.63900)

Co warto zobaczyć

  • Dolina Daszówki
  • Obniżenie pod zatokę Teleśnicy
  • Leśny Trawers nad Paniszczowem
  • Kulminacja Wododziałowa nad Sokołową Wolą
  • Masyw leśny – Zjazd do Czarnej Górnej

Miejsca odpoczynku i gastronomia

  • Czarna Górna – Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego

Walory przyrodnicze

Surowa Przyroda Puszczy Karpackiej: Trasa przebiega przez obszar Parku Krajobrazowego Doliny Sanu i teren otuliny Natura 2000. Jest to ostoja dużych ssaków karpackich: niedźwiedzia brunatnego, wilka, rysia oraz żubra. Przejazd charakteryzuje się obserwowaniem naturalnej sukcesji leśnej (olszynka karpacka w dolinach potoków, dojrzała buczyna karpacka z jodłą w wyższych partiach grzbietowych).

Unikalny Krajobraz i Klimat Bezludzia: Kameralny, mroczny i tajemniczy klimat zacienionych dolin potoków zestawiony jest z widokowymi przecinkami leśnymi na wyższych stokówkach (oferującymi wgląd w stronę Otrytu i zalewu).

Walory historyczne i kulturowe

Walory Historyczne (Korekta Granic i Akcja H-T 1951 r.): W Czarnej Górnej znajduje się kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawna cerkiew pw. św. Dymitra z 1834 r. z dzwonnicą). Zapomniane Doliny (Daszówka, Teleśnica, okolice Paniszczowa i Sokołowej Woli) to tereny wysiedlone w ramach korekty granic w 1951 roku (Akcja H-T). W dolinach i na stokach zachowały się nieliczne, poruszające ślady osadnictwa bojkowskiego: podmurówki dawnych zagród, piwniczki, cmentarze, przydrożne krzyże z piaskowca oraz zdziczałe sady owocowe.

Nawierzchnia

  • Asfalt — 3.2 km
  • Szuter — 11 km
  • Teren — 17.3 km

Informacje turystyczne i audytowe

Podsumowanie i charakterystyka trasy (wg audytu): Numer trasy w rejestrze: 3 / 11; Nazwa trasy: Szlak Zapomnianych Dolin (Czarna Górna – Teleśnica – Daszówka); Długość wg GPX: 31,5 km; Suma podjazdów / zjazdów: ok. 920 m / 920 m; Najniższy punkt: 421 m n.p.m. (Obniżenie w dolinie Teleśnicy); Najwyższy punkt: 689 m n.p.m. (Grzbiety leśne nad Sokołową Wolą); Szacowany czas przejazdu: 3:30 – 5:00 godz. (w zależności od stanu nawierzchni i wilgotności gruntu); Stopień trudności: Czarna / Extreme (MTB) – wysoki stopień trudności fizycznej i terenowej; Rekomendowany rower: Rower MTB, e-MTB (opony o szerokości min. 2.25” z głębokim klockiem bieżnika); Przebieg orientacyjny / Start i Meta: Czarna Górna (start/meta przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego) – Dolina Daszówki – Teleśnica – Trawers nad Paniszczowem – Wododział nad Sokołową Wolą – Masyw leśny – Czarna Górna.

Klasyfikacja i podłoże terenowe: Trasa kwalifikowana jest do kategorii MTB Extreme / Czarny Szlak. Ponad 55% nawierzchni stanowią gliniaste drogi zrywkowe i leśne trakty. Po opadach deszczu podłoże tworzy głębokie błoto, co wymusza wypych roweru. Bezkonkurencyjny jest rower MTB lub e-MTB z szeroką oponą (min. 2.25”).

Infrastruktura MOR: Brak Miejsc Obsługi Rowerzystów i punktów z wodą na odcinku 30 km. Zaleca się montaż tablicy informacyjnej oraz punktu czerpania wody w Czarnej Górnej.

Rekomendacja końcowa

Ocena Potencjału Trasy: BARDZO WYSOKI (5/5). Wybitny, surowy szlak krajoznawczo-historyczny dla kolarzy poszukujących autentycznych, dzikich klimatów Bieszczadów.