Szlak Zapomnianych Dolin to wymagająca, surowa i wybitnie krajoznawcza pętla górsko-historyczna prowadząca z Czarnej Górnej przez odosobnione doliny Bieszczadów Zachodnich i Parku Krajobrazowego Doliny Sanu.


Szlak Zapomnianych Dolin to wymagająca, surowa i wybitnie krajoznawcza pętla górsko-historyczna prowadząca z Czarnej Górnej przez odosobnione doliny Bieszczadów Zachodnich i Parku Krajobrazowego Doliny Sanu. Trasa wznosi się na wysokość niemal 690 m n.p.m. i sprowadza do urokliwych zlewisk rzecznych nad zatoką Jeziora Solińskiego, łącząc trudny teren MTB (drogi leśne i zrywkowe z gliniastym podłożem) z bogatym tłem osadnictwa bojkowskiego, zniszczonego i wysiedlonego w trakcie Akcji H-T z 1951 roku.
Asfalt (drogi publiczne w Czarnej Górnej) ~10%; Utwardzone drogi szutrowe / stokówki leśne ~35%; Drogi gruntowe / leśne drogi zrywkowe (glina, koleiny, kamienie) ~55%.
Czarna Górna ➔ Dolina Daszówki): Start przy kościele parafialnym pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawnej drewnianej cerkwi pw. św. Dymitra z 1834 r.) w Czarnej Górnej. Zjazd w dół sprowadza w cichą, zalesioną dolinę potoku Daszówka. Nawierzchnia przechodzi z asfaltu w szuter i utwardzony grunt; występują tu pierwsze lokalne brody i wilgotne odcinki.
Dolina Teleśnicy i obniżenie pod zatokę): Ślad opada do najniższego punktu trasy (421 m n.p.m.), kierując się w dół doliny Teleśnicy w stronę zatoki Jeziora Solińskiego. Odcinek o znacznej wilgotności gruntu, z kałużami, koleinami oraz przejazdami przez spływy potoków.
Wspinaczka nad Paniszczowem): Początek ciężkiego podjazdu po drogach zrywkowych. Szlak nie schodzi do dna wsi Paniszczów, lecz pnie się w górę i trawersuje wysokie leśne stoki po wschodniej stronie doliny Paniszczowa. Nawierzchnia gliniasto-kamienista o dużym nachyleniu.
Odcinek wododziałowy nad Sokołową Wolą): Trasa przełęczami i grzbietami kieruje się na wschód, mijając od południa i południowego wschodu okolice Sokołowej Woli. Rejon ten pokonujemy wysokimi stokówkami leśnymi na wysokości ponad 650 m n.p.m. (z kulminacją 689 m n.p.m.). Surowy odcinek z dużą ilością zrywek i gliniastego błota.
Zjazd masywem leśnym do Czarnej Górnej): Trasa po osiągnięciu kulminacji obniża się leśnym masywem w kierunku południowym. Szerokimi stokówkami leśnymi i utwardzonymi szutrami zjeżdżamy dynamicznie i płynnie prosto do Czarnej Górnej, gdzie na płytowym i asfaltowym finiszu zamykamy pętlę (31,5 km).
Rozpoczęcie wycieczki przy kościele parafialnym pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawnej klasycystycznej cerkwi św. Dymitra) w Czarnej Górnej. Zjazd w dół sprowadza w cichą, zalesioną dolinę potoku Daszówka. Nawierzchnia sprawnie przechodzi z asfaltu w szuter i utwardzony grunt. Na tym etapie występują pierwsze brody i wilgotne, zacienione odcinki z bogatą roślinnością zanętową.
Ślad opada do najniższego punktu trasy (421 m n.p.m.), kierując się w dół doliny Teleśnicy w stronę zatoki Jeziora Solińskiego. Jest to odcinek o znacznej wilgotności gruntu, biegnący leśnymi traktami z głębokimi kałużami, koleinami oraz przejazdami przez spływy potoków. Wymagana wysoka kontrola roweru i odporność na błotniste podłoże.
Początek ciężkiego podjazdu po drogach zrywkowych. Szlak nie schodzi do dna wsi Paniszczów, lecz pnie się w górę i trawersuje wysokie leśne stoki po wschodniej stronie doliny Paniszczowa. Nawierzchnia gliniasto-kamienista o dużym nachyleniu stanowi potężne wyzwanie kondycyjne.
Trasa przełęczami i grzbietami kieruje się na wschód, mijając od południa i południowego wschodu okolice Sokołowej Woli. Rejon ten pokonujemy wysokimi stokówkami leśnymi na wysokości ponad 650 m n.p.m. z kulminacją osiągającą 689 m n.p.m. Jest to surowy odcinek z dużą ilością leśnych zrywek i gliniastego błota.
Trasa po osiągnięciu kulminacji obniża się leśnym masywem w kierunku południowym. Szerokimi stokówkami leśnymi i utwardzonymi szutrami zjeżdżamy dynamicznie i płynnie prosto do Czarnej Górnej, gdzie na płytowym i asfaltowym finiszu zamykamy pętlę (31,5 km).
Przebieg trasy: Czarna Górna (start/meta przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego) – Dolina Daszówki – Teleśnica – Trawers nad Paniszczowem – Wododział nad Sokołową Wolą – Masyw leśny – Czarna Górna
Surowa Przyroda Puszczy Karpackiej: Trasa przebiega przez obszar Parku Krajobrazowego Doliny Sanu i teren otuliny Natura 2000. Jest to ostoja dużych ssaków karpackich: niedźwiedzia brunatnego, wilka, rysia oraz żubra. Przejazd charakteryzuje się obserwowaniem naturalnej sukcesji leśnej (olszynka karpacka w dolinach potoków, dojrzała buczyna karpacka z jodłą w wyższych partiach grzbietowych).
Unikalny Krajobraz i Klimat Bezludzia: Kameralny, mroczny i tajemniczy klimat zacienionych dolin potoków zestawiony jest z widokowymi przecinkami leśnymi na wyższych stokówkach (oferującymi wgląd w stronę Otrytu i zalewu).
Walory Historyczne (Korekta Granic i Akcja H-T 1951 r.): W Czarnej Górnej znajduje się kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (dawna cerkiew pw. św. Dymitra z 1834 r. z dzwonnicą). Zapomniane Doliny (Daszówka, Teleśnica, okolice Paniszczowa i Sokołowej Woli) to tereny wysiedlone w ramach korekty granic w 1951 roku (Akcja H-T). W dolinach i na stokach zachowały się nieliczne, poruszające ślady osadnictwa bojkowskiego: podmurówki dawnych zagród, piwniczki, cmentarze, przydrożne krzyże z piaskowca oraz zdziczałe sady owocowe.
Podsumowanie i charakterystyka trasy (wg audytu): Numer trasy w rejestrze: 3 / 11; Nazwa trasy: Szlak Zapomnianych Dolin (Czarna Górna – Teleśnica – Daszówka); Długość wg GPX: 31,5 km; Suma podjazdów / zjazdów: ok. 920 m / 920 m; Najniższy punkt: 421 m n.p.m. (Obniżenie w dolinie Teleśnicy); Najwyższy punkt: 689 m n.p.m. (Grzbiety leśne nad Sokołową Wolą); Szacowany czas przejazdu: 3:30 – 5:00 godz. (w zależności od stanu nawierzchni i wilgotności gruntu); Stopień trudności: Czarna / Extreme (MTB) – wysoki stopień trudności fizycznej i terenowej; Rekomendowany rower: Rower MTB, e-MTB (opony o szerokości min. 2.25” z głębokim klockiem bieżnika); Przebieg orientacyjny / Start i Meta: Czarna Górna (start/meta przy kościele Podwyższenia Krzyża Świętego) – Dolina Daszówki – Teleśnica – Trawers nad Paniszczowem – Wododział nad Sokołową Wolą – Masyw leśny – Czarna Górna.
Klasyfikacja i podłoże terenowe: Trasa kwalifikowana jest do kategorii MTB Extreme / Czarny Szlak. Ponad 55% nawierzchni stanowią gliniaste drogi zrywkowe i leśne trakty. Po opadach deszczu podłoże tworzy głębokie błoto, co wymusza wypych roweru. Bezkonkurencyjny jest rower MTB lub e-MTB z szeroką oponą (min. 2.25”).
Infrastruktura MOR: Brak Miejsc Obsługi Rowerzystów i punktów z wodą na odcinku 30 km. Zaleca się montaż tablicy informacyjnej oraz punktu czerpania wody w Czarnej Górnej.
Ocena Potencjału Trasy: BARDZO WYSOKI (5/5). Wybitny, surowy szlak krajoznawczo-historyczny dla kolarzy poszukujących autentycznych, dzikich klimatów Bieszczadów.